Máquinas creativas: ¿renacimiento híbrido o amenaza al derecho de autor?
- Claudia Jiménez

- 20 jun 2025
- 3 Min. de lectura
Por: Claudia Jiménez
El 23 de abril pasado—Día Mundial del Derecho de Autor— dejó una paradoja sobre la mesa: celebramos la autoría justo cuando su definición se vuelve más incierta que nunca. Agentes autónomos de inteligencia artificial (IA) como Devin AI, AutoGPT y Open Interpreter ya no solo responden preguntas, sino que planifican, ejecutan y verifican tareas creativas con una mínima o nula supervisión humana. Al borrar la clásica frontera entre “herramienta” y “sujeto”, estas máquinas obligan a replantear paradigmas convencionales.
Los nuevos protagonistas
A diferencia de los modelos generativos convencionales, los agentes autónomos reciben un objetivo (“diseña un videojuego en 3D” o “escribe un ensayo con citas APA”) y autodescubren el camino para lograrlo. Paralelamente, redes como las Creative Adversarial Networks (CAN) producen cuadros que no imitan estilos: los reinventan e incluso se desvían a propósito de los patrones aprendidos, difuminando la línea legal entre homenaje e infracción. Lo presenciamos hace unos meses cuando el internet se llenó de escenas cotidianas y memes convertidos en ilustraciones al estilo Ghibli. La última actualización de ChatGPT, con generación de imágenes, permitió a cualquier usuario “ghiblificar” fotos populares o personales, replicando la estética inconfundible de Hayao Miyazaki, cofundador del estudio japonés conocido por sus películas de anime.
Tres pilares que se tambalean
Durante siglos, el concepto de autoría descansó en un trípode aparentemente inamovible: (1) la existencia de una mente humana detrás de la obra; (2) una intención creativa; y (3) un vínculo inmediato entre creador y creación. Los agentes autónomos dinamitan los tres soportes a la vez. Hoy podemos obtener una novela breve, un logo corporativo o incluso un software funcional sin conocer —ni siquiera poder señalar— a un autor humano directo. El resultado es una crisis de identidad: ¿sigue siendo válido hablar de propiedad intelectual cuando la fuente de la creación carece de personalidad jurídica?
Un mapa regulatorio lleno de vacíos
Las respuestas institucionales distan de ser uniformes. En Estados Unidos, la Oficina de Copyright se niega a registrar obras producidas “exclusivamente” por IA. Europa, con su flamante Ley de IA, exige transparencia, pero evita asignar la titularidad de esas obras. América Latina permanece prácticamente a la intemperie normativa: salvo algunas menciones aisladas en Chile y Brasil, los marcos legales no contemplan la creación autónoma. En ese silencio, las grandes plataformas tecnológicas asumen de facto la propiedad de todo lo que generan sus modelos, dejando al usuario sin reconocimiento ni beneficio económico.
Hacia la coautoría simbiótica
Numerosos juristas y filósofos —entre ellos Luciano Floridi y Josh Cowls— proponen una vía intermedia: reconocer la coautoría híbrida. El humano actuaría como orquestador, definiendo el objetivo y validando resultados; la máquina, como ejecutora técnica. Este enfoque preserva la “agencia humana significativa” y abre la puerta a licencias flexibles que distingan entre usos experimentales y comerciales.
El debate ya no es teórico: afecta contratos, negocios y hasta la identidad profesional de artistas y programadores. Si ignoramos la ola, corremos el riesgo de consolidar un monopolio creativo dominado por pocas corporaciones y una legislación obsoleta. Si actuamos ahora, podemos construir un ecosistema donde la innovación algorítmica conviva con la justicia distributiva y la responsabilidad social.
La pluma —o su equivalente digital— sigue en nuestras manos. Aprovechemos este punto de inflexión para diseñar un derecho de autor que reconozca la esencia colaborativa de la creatividad del siglo XXI, sin sacrificar la protección del talento humano que, al final, sigue siendo el origen y el propósito de toda obra.
Referencias:
Jiménez Claudia (2025, abril 24), Arena Pública https://www.arenapublica.com/opinion/claudia-jimenez/maquinas-creativas-la-revolucion-silenciosa-que-desafia-el-derecho-del-autor
Floridi, L., & Cowls, J. (2021). A Unified Framework of Five Principles for AI in Society. Harvard Data Science Review. https://hdsr.mitpress.mit.edu/pub/l0jsh9d1
Claudia es Doctora en Ciencias Políticas y Sociales, profesora del Tecnológico de Monterrey en Ética e Inteligencia artificial. Pionera de IA en aula. Chief AI Officer CPTM por Silicon Valley Certification Hub. Socio fundadora de Crea con IA. Articulista en Arena Pública sobre temas de tecnología e innovación.
Redes sociales:





https://789bet.run/ Mình ghé vào xem thử sau khi thấy được nhắc đến, chủ yếu để xem cách họ bố trí giao diện và trình bày nội dung. Ấn tượng ban đầu là trang nhìn khá gọn và rõ ràng, các khu vực được sắp xếp hợp lý nên dễ theo dõi mà không bị rối mắt. Các danh mục hiển thị trực quan, giúp việc tìm và chuyển đổi nội dung diễn ra nhanh hơn. Thanh menu nằm ở vị trí dễ nhận biết nên thao tác cũng khá thuận tiện. Khi dùng trên điện thoại thì giao diện vẫn hoạt động ổn định, thao tác mượt và dễ sử dụng. Nhìn chung, dù chỉ xem qua nhưng vẫn thấy…
https://tx666.pics/ – mình thấy link nên cũng thử xem. Mình chỉ lướt nhanh giao diện mà không đi sâu. Trang có bố cục trực quan, các phần chia rõ nên dễ quan sát tổng thể. Thanh menu phía trên giúp chuyển mục nhanh chóng. Thiết kế đơn giản, mobile dùng tốt. Tổng thể dễ tiếp cận.
tài xỉu md5 Mình vào xem thử sau khi thấy có người chia sẻ, chủ yếu để xem cách họ thiết kế giao diện trang web. Ấn tượng ban đầu là tổng thể khá gọn gàng và dễ nhìn, các khu vực nội dung được bố trí rõ ràng nên không tạo cảm giác rối mắt. Cách sắp xếp các danh mục cũng khá hợp lý, giúp việc theo dõi và thao tác thuận tiện hơn. Thanh menu nằm ở vị trí dễ thấy nên chuyển đổi giữa các mục cũng nhanh và mượt. Khi trải nghiệm trên điện thoại thì giao diện vẫn hiển thị tốt, thao tác ổn định và dễ sử dụng. Nhìn chung, dù chỉ xem nhanh…
Mình cũng từng thấy LUCKYWIN được nhắc đến trong một vài bài viết và bình luận nên có vào xem thử để tham khảo. Chủ yếu mình chỉ lướt qua để xem cách họ thiết kế giao diện và trình bày nội dung trên trang. Cảm nhận ban đầu là tổng thể được xây dựng khá gọn gàng, các khu vực hiển thị được sắp xếp tương đối hợp lý nên khi nhìn vào không bị rối mắt mà vẫn dễ theo dõi. Màu sắc sử dụng khá hài hòa, cách bố trí nội dung cũng trực quan nên trải nghiệm xem nhanh nhìn chung khá ổn. Mình chỉ xem qua trong thời gian ngắn rồi thoát ra để tiếp tục…
789BET – Mình có dịp vào xem thử sau khi thấy vài người nhắc đến, chủ yếu để tham khảo cách họ thiết kế và sắp xếp nội dung. Ấn tượng ban đầu là giao diện khá gọn gàng, bố cục rõ ràng, các phần được phân chia hợp lý nên nhìn không rối mà vẫn dễ nắm tổng thể. Thanh điều hướng đặt ở vị trí dễ thấy, giúp chuyển giữa các mục nhanh và tiện, không mất thời gian tìm. Khi dùng trên điện thoại, trang hiển thị ổn, tải mượt và thao tác chạm vuốt phản hồi tốt. Nhìn chung, dù chỉ lướt nhanh nhưng vẫn thấy cách trình bày khá trực quan, dễ dùng và phù hợp…