Máquinas creativas: ¿renacimiento híbrido o amenaza al derecho de autor?
- Claudia Jiménez

- 20 jun 2025
- 3 min de lectura
Por: Claudia Jiménez
El 23 de abril pasado—Día Mundial del Derecho de Autor— dejó una paradoja sobre la mesa: celebramos la autoría justo cuando su definición se vuelve más incierta que nunca. Agentes autónomos de inteligencia artificial (IA) como Devin AI, AutoGPT y Open Interpreter ya no solo responden preguntas, sino que planifican, ejecutan y verifican tareas creativas con una mínima o nula supervisión humana. Al borrar la clásica frontera entre “herramienta” y “sujeto”, estas máquinas obligan a replantear paradigmas convencionales.
Los nuevos protagonistas
A diferencia de los modelos generativos convencionales, los agentes autónomos reciben un objetivo (“diseña un videojuego en 3D” o “escribe un ensayo con citas APA”) y autodescubren el camino para lograrlo. Paralelamente, redes como las Creative Adversarial Networks (CAN) producen cuadros que no imitan estilos: los reinventan e incluso se desvían a propósito de los patrones aprendidos, difuminando la línea legal entre homenaje e infracción. Lo presenciamos hace unos meses cuando el internet se llenó de escenas cotidianas y memes convertidos en ilustraciones al estilo Ghibli. La última actualización de ChatGPT, con generación de imágenes, permitió a cualquier usuario “ghiblificar” fotos populares o personales, replicando la estética inconfundible de Hayao Miyazaki, cofundador del estudio japonés conocido por sus películas de anime.
Tres pilares que se tambalean
Durante siglos, el concepto de autoría descansó en un trípode aparentemente inamovible: (1) la existencia de una mente humana detrás de la obra; (2) una intención creativa; y (3) un vínculo inmediato entre creador y creación. Los agentes autónomos dinamitan los tres soportes a la vez. Hoy podemos obtener una novela breve, un logo corporativo o incluso un software funcional sin conocer —ni siquiera poder señalar— a un autor humano directo. El resultado es una crisis de identidad: ¿sigue siendo válido hablar de propiedad intelectual cuando la fuente de la creación carece de personalidad jurídica?
Un mapa regulatorio lleno de vacíos
Las respuestas institucionales distan de ser uniformes. En Estados Unidos, la Oficina de Copyright se niega a registrar obras producidas “exclusivamente” por IA. Europa, con su flamante Ley de IA, exige transparencia, pero evita asignar la titularidad de esas obras. América Latina permanece prácticamente a la intemperie normativa: salvo algunas menciones aisladas en Chile y Brasil, los marcos legales no contemplan la creación autónoma. En ese silencio, las grandes plataformas tecnológicas asumen de facto la propiedad de todo lo que generan sus modelos, dejando al usuario sin reconocimiento ni beneficio económico.
Hacia la coautoría simbiótica
Numerosos juristas y filósofos —entre ellos Luciano Floridi y Josh Cowls— proponen una vía intermedia: reconocer la coautoría híbrida. El humano actuaría como orquestador, definiendo el objetivo y validando resultados; la máquina, como ejecutora técnica. Este enfoque preserva la “agencia humana significativa” y abre la puerta a licencias flexibles que distingan entre usos experimentales y comerciales.
El debate ya no es teórico: afecta contratos, negocios y hasta la identidad profesional de artistas y programadores. Si ignoramos la ola, corremos el riesgo de consolidar un monopolio creativo dominado por pocas corporaciones y una legislación obsoleta. Si actuamos ahora, podemos construir un ecosistema donde la innovación algorítmica conviva con la justicia distributiva y la responsabilidad social.
La pluma —o su equivalente digital— sigue en nuestras manos. Aprovechemos este punto de inflexión para diseñar un derecho de autor que reconozca la esencia colaborativa de la creatividad del siglo XXI, sin sacrificar la protección del talento humano que, al final, sigue siendo el origen y el propósito de toda obra.
Referencias:
Jiménez Claudia (2025, abril 24), Arena Pública https://www.arenapublica.com/opinion/claudia-jimenez/maquinas-creativas-la-revolucion-silenciosa-que-desafia-el-derecho-del-autor
Floridi, L., & Cowls, J. (2021). A Unified Framework of Five Principles for AI in Society. Harvard Data Science Review. https://hdsr.mitpress.mit.edu/pub/l0jsh9d1
Claudia es Doctora en Ciencias Políticas y Sociales, profesora del Tecnológico de Monterrey en Ética e Inteligencia artificial. Pionera de IA en aula. Chief AI Officer CPTM por Silicon Valley Certification Hub. Socio fundadora de Crea con IA. Articulista en Arena Pública sobre temas de tecnología e innovación.
Redes sociales:





Ban đầu mình chỉ vào xem thử để tham khảo thông tin nên cũng không kỳ vọng nhiều. Tuy nhiên, khi trải nghiệm chuyển đổi giữa mục slot và esport thì mọi thao tác diễn ra khá trơn tru, tốc độ phản hồi ổn định và không gặp tình trạng gián đoạn. Các danh mục được sắp xếp rõ nên nhìn tổng thể khá gọn. Khi mình mở top nhà cái uy tín xem thêm thì thấy còn có slot, thể thao và mini game tích hợp chung khá thuận tiện. Theo mình, nếu duy trì được sự liền mạch này thì sân chơi sẽ tạo được sự ổn định khi sử dụng lâu.
Lúc đầu mình chỉ định vào lướt qua thôi, không nghĩ sẽ tìm hiểu nhiều. Nhưng khi thử thao tác giữa slot và esport thì thấy tốc độ xử lý khá mượt, không có cảm giác bị gián đoạn. Các danh mục được sắp xếp rõ nên nhìn tổng thể khá gọn. Khi mình mở top nhà cái uy tín xem thêm thì thấy còn có slot, thể thao và mini game tích hợp chung khá thuận tiện. Theo mình, nếu duy trì được sự liền mạch này thì sân chơi sẽ tạo được sự ổn định khi sử dụng lâu.
Nhà cái 123B Mình từng tải về dùng thử sau khi thấy ứng dụng này xuất hiện trong vài bài viết công nghệ, chủ yếu để tham khảo cách họ tối ưu hóa hiệu suất và đồng bộ dữ liệu. Cảm nhận đầu tiên là tổng thể được thiết kế rất tối giản, các mảng màu sắc được phối hợp hài hòa nên việc tiếp nhận thông tin diễn ra tự nhiên và không gây cảm giác mệt mỏi cho mắt. Những tính năng cốt lõi được bố trí hợp lý, giúp người dùng dễ dàng làm quen với luồng công việc và xử lý tác vụ mà không mất quá nhiều thời gian tìm tòi hay đọc hướng dẫn. Bên…
456BD – কয়েকজনের মুখে নামটি শুনে আমি একবার দেখে নেওয়ার সুযোগ পাই, মূলত তারা কীভাবে ডিজাইন করেছে এবং কনটেন্ট সাজিয়েছে তা参考 করার জন্য। প্রথম হলো, ইন্টারফেসটি বেশ গোছানো, বিন্যাস পরিষ্কার, আর বিভিন্ন অংশ যুক্তিসঙ্গতভাবে ভাগ করা হয়েছে—তাই দেখতে এলোমেলো লাগে না, আবার সামগ্রিক বিষয়টাও সহজে বোঝা যায়। নেভিগেশন বারটি চোখে পড়ার মতো স্থানে রাখা হয়েছে, ফলে বিভিন্ন বিভাগে দ্রুত ও সুবিধাজনকভাবে যাওয়া যায়, খুঁজতে সময় লাগে না। ফোনে ব্যবহার করার সময় পেজটি ভালোভাবে প্রদর্শিত হয়, লোডিং মসৃণ এবং টাচ ও সোয়াইপের প্রতিক্রিয়াও ভালো। সব মিলিয়ে, দ্রুত দেখে নেওয়ার পরও উপস্থাপনাটি বেশ সরাসরি, সহজে ব্যবহারযোগ্য এবং দ্রুত ব্যবহারের প্রয়োজনের জন্য উপযোগী মনে হয়েছে।
আমার একটা অভ্যাস আছে যে আমি কোন ইন্টারনেট বিনোদন সেবা ব্যবহার করার আগে ডেটা রিপোর্টগুলো পরীক্ষা করি। সাধারণভাবে প্রকাশিত তথ্যগুলো দেখায় যে প্রচুর সক্রিয় অ্যাকাউন্ট আছে এবং গেমের সংগ্রহ অসাধারণভাবে বৈচিত্র্যময়। যখন আমি JLBDT এর ভিতরে গভীরভাবে যাচাই করি, তখন দেখি তথ্যের মানচিত্রটি সুসংগঠিতভাবে তৈরি করা হয়েছে, যা ব্যবহারকারীদের সহজে সবকিছু খুঁজে বের করতে সাহায্য করে। ইন্টারফেসটি সরল এবং পছন্দসই। আমার মতে, এই ধরনের সংগঠন বেশ পরিষ্কার।