top of page

Máquinas creativas: ¿renacimiento híbrido o amenaza al derecho de autor?

Por: Claudia Jiménez


El 23 de abril pasado—Día Mundial del Derecho de Autor— dejó una paradoja sobre la mesa: celebramos la autoría justo cuando su definición se vuelve más incierta que nunca. Agentes autónomos de inteligencia artificial (IA) como Devin AI, AutoGPT y Open Interpreter ya no solo responden preguntas, sino que planifican, ejecutan y verifican tareas creativas con una mínima o nula supervisión humana. Al borrar la clásica frontera entre “herramienta” y “sujeto”, estas máquinas obligan a replantear paradigmas convencionales.

Los nuevos protagonistas

A diferencia de los modelos generativos convencionales, los agentes autónomos reciben un objetivo (“diseña un videojuego en 3D” o “escribe un ensayo con citas APA”) y autodescubren el camino para lograrlo. Paralelamente, redes como las Creative Adversarial Networks (CAN) producen cuadros que no imitan estilos: los reinventan e incluso se desvían a propósito de los patrones aprendidos, difuminando la línea legal entre homenaje e infracción. Lo presenciamos hace unos meses cuando el internet se llenó de escenas cotidianas y memes convertidos en ilustraciones al estilo Ghibli. La última actualización de ChatGPT, con generación de imágenes, permitió a cualquier usuario “ghiblificar” fotos populares o personales, replicando la estética inconfundible de Hayao Miyazaki, cofundador del estudio japonés conocido por sus películas de anime.

Tres pilares que se tambalean

Durante siglos, el concepto de autoría descansó en un trípode aparentemente inamovible: (1) la existencia de una mente humana detrás de la obra; (2) una intención creativa; y (3) un vínculo inmediato entre creador y creación. Los agentes autónomos dinamitan los tres soportes a la vez. Hoy podemos obtener una novela breve, un logo corporativo o incluso un software funcional sin conocer —ni siquiera poder señalar— a un autor humano directo. El resultado es una crisis de identidad: ¿sigue siendo válido hablar de propiedad intelectual cuando la fuente de la creación carece de personalidad jurídica?

Un mapa regulatorio lleno de vacíos

Las respuestas institucionales distan de ser uniformes. En Estados Unidos, la Oficina de Copyright se niega a registrar obras producidas “exclusivamente” por IA. Europa, con su flamante Ley de IA, exige transparencia, pero evita asignar la titularidad de esas obras. América Latina permanece prácticamente a la intemperie normativa: salvo algunas menciones aisladas en Chile y Brasil, los marcos legales no contemplan la creación autónoma. En ese silencio, las grandes plataformas tecnológicas asumen de facto la propiedad de todo lo que generan sus modelos, dejando al usuario sin reconocimiento ni beneficio económico.

Hacia la coautoría simbiótica

Numerosos juristas y filósofos —entre ellos Luciano Floridi y Josh Cowls— proponen una vía intermedia: reconocer la coautoría híbrida. El humano actuaría como orquestador, definiendo el objetivo y validando resultados; la máquina, como ejecutora técnica. Este enfoque preserva la “agencia humana significativa” y abre la puerta a licencias flexibles que distingan entre usos experimentales y comerciales.

El debate ya no es teórico: afecta contratos, negocios y hasta la identidad profesional de artistas y programadores. Si ignoramos la ola, corremos el riesgo de consolidar un monopolio creativo dominado por pocas corporaciones y una legislación obsoleta. Si actuamos ahora, podemos construir un ecosistema donde la innovación algorítmica conviva con la justicia distributiva y la responsabilidad social.

La pluma —o su equivalente digital— sigue en nuestras manos. Aprovechemos este punto de inflexión para diseñar un derecho de autor que reconozca la esencia colaborativa de la creatividad del siglo XXI, sin sacrificar la protección del talento humano que, al final, sigue siendo el origen y el propósito de toda obra.

 

Referencias:

Floridi, L., & Cowls, J. (2021). A Unified Framework of Five Principles for AI in Society. Harvard Data Science Review.  https://hdsr.mitpress.mit.edu/pub/l0jsh9d1

 

 

Claudia es Doctora en Ciencias Políticas y Sociales, profesora del Tecnológico de Monterrey en Ética e Inteligencia artificial. Pionera de IA en aula.  Chief AI Officer CPTM   por Silicon Valley Certification Hub. Socio fundadora de Crea con IA. Articulista en Arena Pública sobre temas de tecnología e innovación.

 

Redes sociales:

 
 
 

142 comentarios


Carlin Huckabay
Carlin Huckabay
hace 3 días

Vì chủ yếu chơi trên điện thoại nên mình khá chú ý đến trải nghiệm mobile. Khi thử chuyển từ slot sang thể thao rồi qua mini game, mình thấy tốc độ tải khá nhanh. Nội dung được phân chia rõ nên việc điều hướng cũng nhẹ nhàng. Lúc mình vào AD88 xem kỹ hơn thì thấy slot và minigame cũng được bố trí khá gọn. Theo mình, cách tổ chức này giúp trang chủ mang lại trải nghiệm khá liền mạch.


Me gusta

Ngoc Anh Nguyen
Ngoc Anh Nguyen
hace 3 días

Trong quá trình đọc các thảo luận, mình có để ý thấy S8 được nhắc qua nên thử vào xem cho biết. Mình chỉ xem nhanh tổng thể chứ chưa tìm hiểu sâu, nhưng cảm giác ban đầu là cách trình bày khá thoáng, bố cục rõ ràng, nhìn vào không bị rối mắt.

Me gusta

lomimi
hace 3 días

Hôm nọ, khi đang lướt web, mình thấy nhiều người bàn về M88 như một nguồn tin thể thao trực tuyến khá ổn. Thế là mình cũng ghé vào xem thử cách họ sắp xếp thông tin và trình bày dữ liệu. Mình không đi sâu vào từng chi tiết, chỉ dành chút thời gian để quan sát các mục và cách họ thể hiện thông tin trên trang. Thấy rằng nếu bố cục rõ ràng và dữ liệu bảng xếp hạng bóng đá được trình bày gọn gàng thì việc đọc lướt cũng không bị rối mắt; với mình như thế là đủ để lấy những thông tin cần thiết.

Me gusta

randa delemos
randa delemos
hace 5 días

S8 Mình cũng có dịp vào xem qua website này sau khi thấy một vài người đề cập đến, chủ yếu để tham khảo cách họ xây dựng giao diện và tổ chức các phần nội dung. Điều mình nhận thấy đầu tiên là tổng thể được thiết kế khá ngăn nắp, bố cục cân đối và các chuyên mục được phân chia rõ ràng nên khi theo dõi không tạo cảm giác rối mắt mà vẫn dễ dàng định hướng. Thanh điều hướng được bố trí hợp lý với các mục hiển thị trực quan, giúp việc truy cập và chuyển đổi giữa các nội dung diễn ra nhanh chóng mà không cần mất nhiều thời gian tìm kiếm. Bên…

Me gusta

Trong lúc theo dõi các cuộc thảo luận của cộng đồng, mình thấy https://sv888.io/ được nhắc đến trong một vài bình luận nên cũng tò mò mở vào tham khảo. Mình chủ yếu xem nhanh giao diện và cách tổ chức các mục nội dung để nắm sơ bộ về trang. Điều mình chú ý là các chuyên mục được bố trí khá hợp lý, giúp việc theo dõi thông tin trở nên thuận tiện hơn. Xem xong một lượt rồi mình tiếp tục đọc những chủ đề khác mà mình đang quan tâm.

Me gusta
bottom of page