Efecto ChatGPT
- Rafael Morales Gamboa

- 2 abr 2024
- 4 min de lectura
Por: Rafael Morales Gamboa, X: @rafafallo
La Inteligencia Artificial (IA) es una disciplina fundada a mediados del siglo pasado y que desde entonces ha capturado una y otra vez la imaginación de generaciones de seres humanos, mitad entusiasmados y mitad temerosos ante la posibilidad de que sea posible crear —no procrear— seres inteligentes a partir de materiales artificiales como bulbos, transistores, circuitos integrados, microprocesadores (gráficos) y, más recientemente, computadoras cuánticas. A lo largo de su historia, la IA ha inflado expectativas, generado desilusiones y logrado avances siguiendo la curva de las expectativas infladas de Gardner.
A mediados de la década de los sesenta del siglo pasado, Joseph Weizenbaum creo el programa ELIZA, capaz de procesar y generar texto en inglés de tal modo que daba la impresión de mantener una conversación cómo si fuera un sesión terapéutica con un psicólogo:
MUJER JOVEN: Los hombres son todos iguales.
ELIZA: ¿De qué manera?
MUJER JOVEN: Siempre nos están fastidiando por alguna cosa en concreto.
ELIZA: ¿Puedes pensar en un ejemplo específico?
MUJER JOVEN: Bueno, mi novio me hizo venir aquí.
ELIZA: ¿Tu novio te hizo venir aquí?
MUJER JOVEN: Dice que estoy deprimida la mayor parte del tiempo.
ELIZA: Lamento escuchar que estás deprimida.
MUJER JOVEN: Es verdad. Soy infeliz.
ELIZA: ¿Crees que venir aquí te ayudará a no ser infeliz?
MUJER JOVEN: Necesito ayuda, eso parece seguro.
ELIZA: ¿Qué significaría para ti si recibieras ayuda?
WayBack Machine. Traducción automática por Google Translate.
Que ELIZA pudiera mantener una conversación no significaba en absoluto que tuviera alguna idea, alguna comprensión de lo que se estaba conversando. Al contrario, no tenía ninguna. Sin embargo, era tan convincente de lo contrario que mucha gente acababa confiándole sus más íntimas emociones y secretos.
No me había dado cuenta… de que exposiciones extremadamente cortas a un programa de computadora relativamente simple podrían inducir pensamientos delirantes poderosos en personas bastante normales.
Weizenbaum. Traducción automática por Google Translate.
Este fenómeno de adscripción de capacidades, emociones, personalidad y otras características propias de seres humanos a sistemas artificiales, lo vemos con frecuencia en la vida diaria, en la manera en que “dialogamos” con dispositivos como el automóvil —‘anda cochecito, enciende, no me dejes aquí varado’— y obedece a que lo mejor que podemos hacer los seres humanos y que nos distingue de la gran mayoría de los animales es la adscripción de otras mentes a otros seres humanos, de modo que nos lo apropiamos como nuestro clip (sujetapapeles) de MacGyver y lo aplicamos a todo lo que se mueve. Sin embargo, en el ámbito de las ciencias computacionales y la IA se le conoce como efecto ELIZA, cuyo efecto más notorio es, precisamente, el fenómeno de las expectativas infladas en IA.
Casi sesenta años después de ELIZA, la IA ha retomado los encabezados de los medios de comunicación con ChatGPT en condiciones similares. Esto es, si bien ChatGPT es capaz de procesar y generar texto y mantener una conversación de mucha mejor calidad que ELIZA, su comprensión de lo que sucede es muy poca, si alguna. Lo mismo sucede con otros sistemas de lo que se a llamado IA Generativa, que producen texto, imágenes, voz, música, animaciones, video, etc., de alta calidad pero con muy poca idea, si alguna, de lo que están haciendo. Sin embargo, como sucedió con ELIZA, la psicología humana eleva estas capacidades exponencialmente, dando lugar a lo que podríamos llamar efecto ChatGPT; esto es, su percepción como seres superinteligentes —ficticios, pero no por ello menos reales— capaces de realizar prácticamente cualquier tarea en cualquier disciplina —desde generar una pieza musical a escribir código en un lenguaje de programación para resolver un problema— que se ganan nuestra confianza y se convierten en mediadores de nuestro acceso a la información y conocimiento global.
Es este el problema, la creación en nuestras mentes de estos seres y no su existencia real o potencial, lo que preocupa a pensadores como Yuval Noah Harari:
¿Qué pasará una vez que una inteligencia no humana sea mejor que el humano promedio para contar historias, componer melodías, dibujar imágenes y escribir leyes y escrituras sagradas?
Harari. Traducción automática por Google Translate.
Esto es, que con la información disponible hoy en día sobre la mayoría de nosotros en Internet y las técnicas de análisis de datos existentes y por venir, sea posible en el corto plazo que un sistema de IA genere un perfil de cada uno de nosotros con nuestros rasgos de personalidad, intereses y debilidades, que a su vez informe a otro sistema de IA capaz de generar conversaciones, imágenes, sonidos que nos atraigan, que nos enganchen, que reconfiguren lo que necesitamos, lo que queremos, lo que pensamos, mientras somos incapaces de distinguir si estamos hablando con un humano o una inteligencia artificial.
YO: ¿Son todas las mujeres iguales? ChatGPTCHAT
GPT: No, todas las mujeres no son iguales. Al igual que cualquier otro grupo humano, las mujeres son diversas en términos de personalidad, habilidades, intereses, experiencias y características físicas. Cada mujer es un individuo único con sus propias cualidades y características. Generalizar a todas las mujeres de manera homogénea sería incorrecto y simplista. Es importante reconocer y respetar la diversidad y la individualidad de las mujeres.YO: Pero siempre nos están fastidiando por alguna cosa en concreto.
CHATGPT: Entiendo que puedas tener la percepción de que siempre te están fastidiando por alguna cosa en concreto, pero es importante recordar que no se puede generalizar esta experiencia a todas las mujeres. No todas las mujeres tienen las mismas actitudes, comportamientos o expectativas. Las interacciones y experiencias personales pueden variar ampliamente según el contexto social, cultural y personal.
Es posible que hayas tenido algunas experiencias negativas o conflictivas con mujeres específicas en tu vida, pero eso no significa que todas las mujeres actúen de la misma manera. Cada individuo tiene sus propias experiencias, creencias y perspectivas, y no es justo juzgar o generalizar a toda una categoría de personas en base a las acciones o actitudes de unos pocos.
Revisar en: https://morgaraf.mx/2023/06/14/efecto-chatgpt/





rr88.com mình thấy bạn bè nhắc hoài nên cũng ghé thử cho biết, kiểu vào xem giao diện thôi chứ không làm gì thêm. Trang chủ nhìn khá sáng sủa, các khối nội dung chia rõ nên lướt xuống không bị rối mắt. Mình có đọc lướt đoạn giới thiệu thấy họ nhắc RR88 bắt đầu từ 2018 và nói về chuyện giấy phép chứng nhận gì đó, viết ngắn gọn nên không ngán. Trên điện thoại cuộn mượt, chữ tiêu đề to vừa phải, dễ định hướng. Mình thích nhất là phần menu đặt ngay chỗ dễ thấy, bấm qua lại mấy mục không phải tìm lâu. Nói chung cảm giác họ sắp xếp thông tin có đầu có…
OPEN88.COM mình lướt thử vì thấy bạn bè nhắc, kiểu vào xem giao diện cho biết thôi. Ấn tượng đầu tiên là trang nhìn khá “sạch”, các khối nội dung tách bạch nên kéo xuống không bị ngợp. Mình hay bị khó chịu mấy site để menu rối, nhưng ở đây thanh menu đặt chỗ dễ thấy, bấm qua lại vài mục vẫn giữ được cảm giác đang ở đúng chỗ, không bị loay hoay tìm đường về. Thông tin cũng trình bày gọn gàng theo dạng ô cột nên đọc lướt nhanh là nắm được ý chính, nhất là khi chỉ có vài phút rảnh. Nói chung không phải kiểu trang làm màu, nhìn thực dụng và dễ dùng,…
rikvip mình lướt thử vì thấy bạn bè nhắc, chủ yếu xem giao diện có dễ dùng không. Vào trang cái là thấy mọi thứ sắp xếp khá “thẳng hàng”, nhìn một lúc là biết nên bấm chỗ nào chứ không bị loạn. Mình để ý thanh menu đặt khá nổi, chuyển qua lại giữa các mục nhanh, không phải kéo lên kéo xuống tìm. Mấy khung thông tin cũng trình bày gọn, kiểu chia ô rõ ràng nên đọc lướt vẫn nắm được ý. Nói chung cảm giác dùng nhẹ nhàng, không bị rối mắt hay quá nhiều thứ nhảy ra cùng lúc. Ấn tượng nhất vẫn là cách họ chia các khối nội dung và để menu điều…
hitclub mình thấy dạo này bị nhắc hoài nên cũng bấm vào xem thử cho biết, kiểu tò mò thôi chứ chưa có ý định đăng ký gì. Vừa vào là thấy họ làm trang khá sáng sủa, chữ nghĩa dễ đọc, kéo xuống không bị ngợp vì nội dung chia thành từng khối rõ ràng. Mình thích nhất là họ có nói thẳng chuyện đang có nhiều trang giả mạo, đọc lướt cũng hiểu đại khái là phải cẩn thận kẻo vào nhầm. Mấy đoạn cảnh báo đặt khá nổi, không phải kiểu giấu ở cuối trang nên nhìn phát là thấy ngay. Nói chung lướt vài phút là nắm được ý chính, nhất là mấy box cảnh báo…
ZBET mình thấy bạn bè nhắc hoài nên cũng bấm vào coi thử cho biết, kiểu lướt nhanh chứ không ngồi tìm hiểu sâu. Vừa vào là thấy giao diện khá sáng sủa, khoảng trống vừa đủ nên mắt đỡ bị mệt. Mình thích nhất là cách họ chia nội dung thành từng khối rõ ràng, nhìn phát là biết nên bấm chỗ nào, không phải kéo lên kéo xuống tìm menu. Chữ với tiêu đề cũng dễ đọc, không bị nhồi nhét quá nhiều thứ một lúc nên người mới vào cũng đỡ rối. Nói chung cảm giác như họ làm trang theo kiểu “đi thẳng vào việc”, thao tác qua lại cũng trơn tru. Nhìn tổng thể thì…